لزوم نقش آفرینی آموزش و پرورش و صداوسیما در حوزه سلامت معنوی

به گزارش خبرنگار ایکنا؛ علیرضا مرندی، رئیس فرهنگستان علوم پزشکی ایران در آیین گشایش دهمین همایش ملی « سلامت معنوی » که صبح امروز چهارشنبه 15 مهرماه با حضور رئیس جمهور، مسعود پزشکیان برگزار شد، با اشاره به لزوم پرداختن به بعد معنوی سلامت در کنار جوانب جسمانی، روانی و اجتماعی، بیان کرد: باید مفهوم سلامت معنوی برای عموم مردم، در تمامی گروه ها و رده های سنی روشن شود و در این راه، نهادهایی همچون وزارت آموزش و پرورش، وزارت بهداشت، دانشگاه ها و سازمان صداوسیما وظیفه دارند همکاری لازم را انجام دهند و سهم خود را به شکل شایسته ایفا کنند.

وی از اینکه رئیس جمهور در این مراسم حضور یافت، ابراز قدردانی و اظهار کرد: سپاسگزارم از رئیس جمهور که با وجود برنامه های گوناگون، در این نشست حاضر شدند، به باور من، سلامت معنوی از چنان جایگاهی برخوردار است که مسئولان باید از آن پشتیبانی کنند.

مرندی در ادامه گفت: روحانیت گرامی می تواند در این حوزه یاری رسان ما باشد و امیدواریم این همکاری در آینده هم تداوم یابد. باید شرایطی فراهم کنیم که سلامت معنوی برای همه مردم، در هر قشر و سنی، تبیین شود. تحقق این مقصود مستلزم انجام اقدامات گسترده ای است، زیرا این بُعد از سلامت با باورهای اسلامی ما همخوانی کامل دارد.

وی تصریح کرد: چنانچه هر شخص و هر نهادی در این راه گام بردارد، در حقیقت در مسیری مشترک حرکت کرده و کوشش تمامی آن ها ارزشمند خواهد بود. وزارت آموزش و پرورش موظف است از سن کودکی و حتی از مهدکودک ها به این مسئله توجه نشان دهد. صداوسیما نیز به عنوان دانشگاه عمومی کشور برای آحاد مردم، نقشی بسیار برجسته در این عرصه دارد و امیدوارم همه با هم همکاری کنیم و رئیس جمهور نیز بر جریان کار ما نظارت داشته باشد تا بتوانیم وظایفمان را به نحو مطلوب انجام دهیم و هیچ کس از این حرکت عقب نماند.

رئیس فرهنگستان علوم پزشکی ایران همچنین از دست اندرکاران این همایش قدردانی کرد و در ادامه با نگاهی به سابقه توجه به مفهوم سلامت اظهار کرد: سازمان جهانی بهداشت از سال 1946 تعریفی روشن از سلامت ارائه داد که بر پایه آن، سلامت انسان شامل ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی می شد. طبق این تعریف، سلامت تنها به معنای بیمار نبودن، معلول نبودن یا ناتوان نبودن نیست، بلکه برخورداری از وضعیتی مطلوب در زمینه جسمی، روانی و اجتماعی است.

مرندی افزود: در سال های بعد این بحث مطرح شد که بدون توجه به سایر ابعاد سلامت، مشکلات مردم به طور کامل برطرف نخواهد شد. ما کشوری ثروتمند هستیم و از نظر اقتصادی و اجتماعی ظرفیت های مناسبی داریم و مردم به آینده کشور امیدوارند، اما در همان حال، به ویژه در میان جوانان، احساس پوچی، بیهودگی، رهاشدگی و تنهایی به چشم می خورد و برخی افراد به سمت افسردگی، مواد مخدر، الکل، جرم و حتی خودکشی کشیده می شوند.

سلامت معنوی؛ بُعد چهارم سلامت

وی ادامه داد: بر این اساس، موضوع سلامت معنوی به عنوان راهکاری برای تکمیل سایر ابعاد سلامت مطرح شد و سلامت معنوی به عنوان بُعد چهارم سلامت مورد توجه قرار گرفت. البته توافق شد که تعریف و شیوه اجرای آن بر پایه فرهنگ، جامعه و باورهای هر کشور مشخص شود.

مرندی با اشاره به اینکه کشورهای غربی نیز در این زمینه پژوهش ها و اقدامات گسترده ای انجام داده اند، گفت: در کشورهای مختلف درباره سلامت معنوی کار شده است، اما تعریف سلامت معنوی در هر جامعه بر اساس باورها، فرهنگ و زمینه های اجتماعی آن متفاوت است. در برخی جوامع غربی، برای مقابله با احساس تنهایی و پوچی، راهکارهایی مانند موسیقی، طبیعت گردی، مطالعه، ورزش و یوگا مورد توجه قرار گرفت، اما مبنای اعتقادی این رویکردها با سلامت معنوی مبتنی بر آموزه های اسلامی تفاوت دارد.

رئیس فرهنگستان علوم پزشکی ایران با اشاره به ضرورت بهره گیری از منابع اسلامی در حوزه سلامت معنوی اظهار کرد: در مقطعی دریافتیم که منابع اسلامی کافی در این زمینه در اختیار نداریم، در حالی که در غرب مطالعات و منابع متعددی تولید شده بود. در ادامه، کوشیدیم با استفاده از منابع اسلامی، مبانی سلامت معنوی متناسب با فرهنگ و باورهای خودمان را تبیین کنیم.

وی با اشاره به حمایت های صورت گرفته از این موضوع افزود: در این مسیر از پشتیبانی بزرگان و شخصیت های علمی و دینی نیز بهره بردیم و از روحانیت خواستیم در این زمینه ما را یاری کنند. خوشبختانه به تدریج برخی از اساتید و مؤسسات اسلامی نیز به این موضوع وارد شدند و اقداماتی در زمینه پژوهش و تدوین منابع انجام شد.

مرندی ادامه داد: در این زمینه، مؤسسات و مراکز علمی و پژوهشی نیز وارد شدند و کتاب هایی درباره سلامت معنوی و نظریه پردازی در این حوزه تدوین شد. ما نیز کتاب درسی سلامت معنوی برای دانشجویان پزشکی تهیه کرده ایم و امیدواریم این موضوع در برنامه های درسی دانشگاه ها قرار گیرد.

وی با تأکید بر ضرورت همکاری وزارت بهداشت در این زمینه گفت: مشاور وزارت بهداشت قرار بود در این جلسه حضور داشته باشد، اما به دلیل جلسه هیئت دولت نتوانست در این برنامه شرکت کند. با این حال، از این موضوع استقبال می کنیم که سلامت معنوی اسلامی به عنوان بخشی از برنامه های درسی دانشگاه ها مورد توجه قرار گیرد و تردیدی ندارم که این اقدام ضروری است.

توجه به سلامت معنوی از دوران کودکی

مرندی همچنین بر ضرورت توجه به سلامت معنوی از دوران کودکی تأکید کرد و گفت: وزارت آموزش و پرورش باید کودکان را با معنویت و سلامت معنوی تربیت کند. این موضوع در سال های اخیر تا حدی کمرنگ شده و باید از دوران کودکی و سپس در نوجوانی و جوانی مورد توجه قرار گیرد.

وی با بیان اینکه یکی از اولویت های مهم، توجه به نسل آینده است، افزود: نوجوانان و جوانان از گروه های مهم هدف هستند، اما مهم تر از آن، فرزندپروری اسلامی و تربیت نسل آینده است. باید ببینیم آیا از شرایطی که امروز در دنیا وجود دارد و شاهد آن هستیم، برای نسل آینده خود راضی هستیم یا خیر. اگر بتوانیم نسل آینده را بهتر از نسل خود تربیت کنیم و نسلی معتقدتر و آگاه تر داشته باشیم، قطعاً توفیق بیشتری خواهیم داشت.

مرندی با اشاره به اهمیت دوران ابتدایی رشد کودک اظهار کرد: ظرفیت های دوران جنینی و سال های ابتدایی زندگی را کمتر مورد توجه قرار داده ایم. در این دوران، رشد مغز با سرعت زیادی انجام می شود و ارتباطات عصبی شکل می گیرد و کودک آمادگی بالایی برای دریافت و یادگیری دارد؛ بنابراین باید از همین دوران برای تربیت و شکل گیری شخصیت و معنویت فرزندان استفاده کنیم.

وی ادامه داد: در برخی منابع روانشناسی کودک نیز بر اهمیت آموزش و تربیت از دوران جنینی تأکید شده است. در آموزه های اسلامی نیز توجه به تربیت فرزند از دوران پیش از تولد مورد توجه قرار گرفته و حتی انتخاب همسر و شرایط والدین نیز در این زمینه اهمیت دارد؛ بنابراین باید از این ظرفیت استفاده کنیم و رفتار و آموزه های اسلامی را از مراحل ابتدایی زندگی به کودکان منتقل کنیم.

مرندی با تأکید بر ضرورت همکاری میان دستگاه های مختلف گفت: از رئیس جمهور تقاضا دارم در این زمینه از ظرفیت وزارت بهداشت، وزارت آموزش و پرورش، پزشکان، دانشگاه ها و به ویژه صداوسیما استفاده شود. صداوسیما می تواند در این زمینه به عنوان یک دانشگاه عمومی نقش مهمی ایفا کند. امیدوارم با همکاری همه این مجموعه ها بتوانیم در زمینه سلامت معنوی و تربیت نسل آینده موفق باشیم.

انتهای پیام